JBL L100 Century – 3 Yollu Raf Tipi Hoparlör
.JPG)
Burada ele alınan model yalnızca ilk nesil JBL L100 Century’dir. Sonraki L100A, L100A Late, L100T ve güncel L100 Classic ile karıştırılmamalıdır. İlk L100; sürücülerin aynı dikey eksende yer aldığı ön paneli, 123A-1 beyaz Aquaplas woofer’ı, LE5-2 orta frekans sürücüsü, yuvarlak LE20-1 tweeter’ı ve LX12-10 crossover ağıyla tanınır. JBL’nin profesyonel 4310 monitörünün ev kullanımına uyarlanmış versiyonudur. JBL’nin kendi servis referansı da ilk L100’ü sonraki L100A’dan bu sürücü ve crossover kombinasyonuyla açıkça ayırır.
Piyasaya Çıkış Yılı: 1971
ÖNE ÇIKAN ÖZELLİKLER
3 yollu bas refleks tasarım
JBL 4310 profesyonel monitörden türetilmiş yapı
300 mm 123A-1 beyaz Aquaplas woofer
130 mm LE5-2 konik orta frekans sürücüsü
LE20-1 konik tweeter
İlk versiyona özgü dikey eksende sürücü yerleşimi
LX12-10 crossover ağı
2.500 Hz ve 7.500 Hz crossover frekansları
Orta frekans için seviye kontrolü
Yüksek frekans için seviye kontrolü
8 Ω nominal empedans
Yağlı Amerikan ceviz kaplama kabin
TEKNİK ÖZELLİKLER
Sistem Tipi: 3 yollu bas refleks
Woofer: 1 × JBL 123A-1, 300 mm
Orta Frekans: 1 × JBL LE5-2, 130 mm
Tweeter: 1 × JBL LE20-1
Crossover Ağı: JBL LX12-10
Crossover Frekansları: 2.500 Hz / 7.500 Hz
Nominal Empedans: 8 Ω
Güç Kapasitesi: 50 W sürekli program
Kabin Tipi: Bas refleks
Orta Frekans Seviye Kontrolü: Var
Yüksek Frekans Seviye Kontrolü: Var
Kabin Kaplaması: Yağlı Amerikan cevizi
Boyutlar: Yaklaşık 600 × 370 × 350 mm
Ağırlık: Yaklaşık 24–25 kg / adet
JBL teknik dokümanında ilk L100 için 123A-1, LE5-2, LE20-1 ve LX12-10 kombinasyonu doğrulanmaktadır. Sonraki L100A’da ise LE25 tweeter ve N100 crossover kullanılmıştır. Bu nedenle ikinci el bir çiftin gerçekten ilk versiyon olup olmadığını belirlerken yalnızca ön paneldeki L100 yazısına değil, sürücü kodlarına bakılmalıdır.
AMPLİFİKATÖR UYUMU
İlk JBL L100, 8 Ω nominal empedansı ve yüksek verimli klasik JBL sürücüleri sayesinde zor sürülen bir hoparlör değildir. Çok yüksek güçlü amplifikatörlere ihtiyaç duymaz. Bununla birlikte 123A-1 woofer’ın kontrollü çalışması için güç kaynağı sağlam ve damping kabiliyeti iyi bir amplifikatör tercih edilmelidir.
Sansui AU-717
Pioneer SA-9800
Yamaha CA-1010
Luxman L-510
Accuphase E-303
McIntosh MA6200
Harman Kardon HK680
Her biri ayrı bir model tavsiyesidir. İlk L100’ün dönem, güç kapasitesi ve piyasa sınıfı düşünüldüğünde aşırı yüksek güçlü veya hoparlörün değerinin çok üzerinde amplifikasyon kullanmak gerekli değildir.
SON DEĞERLENDİRME
İlk JBL L100 Century, markanın tarihindeki en önemli ev tipi hoparlörlerden biridir. Profesyonel 4310 monitöründen türetilmesi ve 123A-1, LE5-2, LE20-1 kombinasyonu ona sonraki L100A'lardan da farklı bir kimlik kazandırır. Özellikle yuvarlak LE20-1 tweeter ve sürücülerin aynı dikey eksende bulunması, ilk versiyonu tanımak açısından önemlidir.
Ses karakteri güçlü, canlı, dinamik ve öne doğru bir sunuma sahiptir. 30 cm 123A-1 woofer rock, blues, caz ve ritmik müziklerde fiziksel ve enerjik bir karakter yaratır. Ancak bunu günümüzün nötr referans monitör anlayışıyla karıştırmamak gerekir. Modern kaliteli hoparlörler tiz uzaması, mikro detay, sahne hassasiyeti, kabin kontrolü ve tonal doğruluk açısından ilk L100'ün belirgin biçimde önüne geçebilir.
50 yılı aşmış olması bugün değerlendirmedeki en önemli noktadır. 123A-1 woofer'ların Aquaplas kaplı orijinal konileri, LE5-2 orta frekanslar, özellikle artık değerli olan LE20-1 tweeter'lar, LX12-10 crossover ağı, seviye kontrolleri ve kabinler dikkatle incelenmelidir. JBL'nin servis dokümanında 123A-1 için önerilen sonraki 2213H'nin bile tam akustik eşdeğer olmadığı belirtilmektedir. Dolayısıyla sonradan farklı sürücülerle tamamlanmış bir çift, tamamen orijinal ilk L100 ile aynı değerde görülmemelidir.
Tamamen orijinal ve teknik olarak sağlıklı bir ilk nesil L100 Century bugün önemli bir vintage JBL'dir. Fakat yüksek koleksiyon değeri ile günümüz standartlarındaki mutlak ses performansı birbirinden ayrılmalıdır. İlk L100'ün asıl değeri; tarihsel önemi, özgün sürücü kombinasyonu, klasik JBL karakteri ve iyi korunmuş orijinal örneklerinin giderek zor bulunmasından gelir.
